Nguyên nhân chính của tình trạng lạm phát hiện nay?

Các tài liệu, bài báo đăng tải gần đây trong nước đang dần dần thu hẹp câu hỏi: Lạm phát đến từ đâu và do ai mà ra? Các nhà nghiên cứu kinh tế trong và ngoài nước ngày càng khẳng định những số tiền đầu tư khổng lồ vào các tập đoàn kinh tế, xí nghiệp quốc doanh là một trong những nguyên nhân chủ yếu đưa đến sự gia tăng khối cung tiền tệ, dẫn đến lạm phát hiện nay.



Thực chất của vấn đề này ra sao? Và thực chất của tiến trình "cổ phần hoá" công ty quốc doanh tại Việt Nam là gì?

Có thể trong đời người nông dân, họ chẳng bao giờ nghe đến, hay quan tâm đến, hai chữ "lạm phát." Vậy mà, cơn bão giá có tên gọi "lạm phát" đang vét cạn túi người nghèo với tốc độ nhanh hơn bất cứ thành phần nào trong xã hội.

Người nghèo, người nông dân, trong cuộc sống mình, chắc hẳn họ chẳng bao giờ có được cái sang trọng là để dành một phần thu nhập để đi du lịch, một phần thu nhập khác để mua quần áo mới. Tất cả thu nhập của họ, là để vào một mục đích duy nhất: ăn cho no và mặc cho ấm.

Bây giờ thì, tốc độ mất giá nhanh chóng của đồng tiền Việt Nam đã lên đến mức không thể kham nổi cho người nghèo. Từng tháng một, từng quý một, đồng tiền Việt Nam mất giá. Hôm nay, báo chí cho biết, tỷ lệ mất giá của đồng tiền đã lên đến trên 15%.


Lạm phát do đâu?

Các kinh tế gia trong và ngoài nước liên tục đặt câu hỏi: lạm phát đến từ đâu? Dần dần, câu trả lời có vẻ được thu hẹp lại. Người ta bắt đầu có câu trả lời lạm phát đến từ đâu. Và người ta đặt câu hỏi mới:

Lạm phát đến từ Ai?

Một số bài báo và tài liệu phát hành gần đây, ngay tại Việt Nam, đều trực tiếp hoặc gián tiếp chỉ trích những gì đến từ chính quyền; từ các tập đoàn kinh tế do chính quyền lập ra, từ các chính sách tài khoá của chính quyền, từ sự thiếu đồng bộ của các cơ quan chính quyền, và không kém phần quan trọng, là sự phụ thuộc chính trị quá nhiều của Ngân Hàng Nhà Nước vào hệ thống chính quyền.

Vấn đề đầu tiên đặt ra, là Bộ Tài Chính Việt Nam đã thực hiện những việc không được phép về mặt nguyên tắc, đó là thay mặt chính phủ giữ ngoại tệ. Đến khi có nhu cầu đổi ngoại tệ ra tiền đồng, Bộ Tài Chính bán trực tiếp ra ngoài khiến Ngân Hàng Nhà Nước mất khả năng kiểm soát tiền tệ, từ đó sinh ra hàng loạt bất cập trong thời gian qua.

Trả lời về vấn đề này, tiến sĩ Vũ Quang Việt, nguyên Vụ Trưởng Vụ Tài Khoản Quốc Gia thuộc Liên Hiệp Quốc, chịu trách nhiệm về các thống kê kinh tế, nói rằng hệ thống chính quyền Việt Nam thiếu một cơ chế "đối trọng" cần thiết.

"Rõ ràng cần có một sự độc lập nhất định cho Ngân Hàng Nhà Nước. Phải phân biệt sự khác nhau giữa Ngân Hàng Nhà Nước và Bộ Tài Chính. Bộ Tài Chính là nơi thu thuế và thực hiện chi tiêu.

Nếu thu thuế không đủ thì phải kiếm ra tiền để chi trong trường hợp bội chi ngân sách, chẳng hạn phải mượn tiền trong thị trường thay vì bắt ngân hàng phải chi. Cho dù thủ tướng quyết định mọi chuyện, "hai cánh tay" là Ngân Hàng và Tài Chính phải là đối trọng của nhau. Hiện Việt Nam chưa có chuyện này."


Vai trò của chính quyền?

Sự thiếu vắng khả năng phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chính quyền cũng thể hiện rõ qua phản ứng của họ trong tình trạng sụt giảm quá nhanh của giá chứng khoán. Nhà phân tích Nguyễn Xuân Nghĩa nhận định rằng trong khi các chỉ số chứng khoán xuống quá nhanh, "tình hình nguy kịch không nằm tại hai thành phố lớn, mà trong phản ứng của các cơ quan lãnh đạo trước sự hốt hoảng này."

"Trước khi giới đầu tư lập kiến nghị cầu cứu thì Bộ Tài chính đã muốn điều tiết chính sách kinh tế vĩ mô để vực thị trường chứng khoán dậy.

Nó nguy kịch vì từ nguyên thủy, thị trường chứng khoán được lập ra để huy động vốn tiết kiệm vào đầu tư, bây giờ, người ta lại muốn dùng tài sản công để bơm tiền vào thị trường hầu cấp cứu các nhà đầu cơ. Và bơm tiền khi đang bị lạm phát tiền tệ trên hai số.

Theo thiển ý thì việc Bộ Tài chính hiểu lầm về chức năng của thị trường mới là điều đáng sợ."

Trong một tài liệu do các giáo sư thuộc chương trình Việt Nam của Đại Học Harvard thực hiện và phổ biến tháng vừa qua, các tác giả chỉ ra rằng, sự yếu kém trong đầu tư công là một trong các nguyên nhân đưa đến lạm phát.

Điều đáng nói, cho đến nay, một tỷ lệ rất lớn của tín dụng vẫn được dành riêng cho các xí nghiệp quốc doanh kém hiệu quả. Các giáo sư đại học Harvard cũng nhắc đến việc, Việt Nam hiện nay có quá nhiều sự tác động của các nhóm đặc quyền đặc lợi.

Về vấn đề này, tiến sĩ Vũ Quang Việt nhận định rằng.

"Các nhà nghiên cứu của Harvard nói rằng đó là các nhóm lợi ích. Việt Nam bây giờ lập ra công ty mới, lập ngân hàng, kinh doanh bất động sản, kinh doanh chứng khoán. Ngay cả công ty dầu hoả và điện lực cũng đi vào chứng khoán, địa ốc, mà không làm công việc kỹ thuật của mình.

Tôi ngờ là họ tự mua của nhau khiến giá chứng khoán, địa ốc tăng cao. Còn cơ bản, tiền ấy không tạo ra sản phẩm vì họ không đi vào sản xuất."


Các nhóm đặc quyền đặc lợi

Điều đáng nói ở đây, trong khi các nhóm đặc quyền đặc lợi vẫn tiếp tục tác động lên chính sách chính phủ để trục lợi, thì chính phủ vẫn để điều ấy tiếp tục diễn ra.

Trong một bài phát biểu trên báo Tuổi Trẻ gần đây, ông Nguyễn Đình Cung, trưởng ban Nghiên Cứu Vĩ Mô thuộc Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Trung Ương thừa nhận là các nhóm lợi ích tìm cách tác động lên chính sách, và việc ban hành chính sách của các bộ, ngành vẫn thiên về bảo vệ lợi ích của mình thay vì bảo vệ phúc lợi chung của toàn xã hội.

Tiến sĩ Vũ Quang Việt cho rằng hiện tượng các nhóm lợi ích là chuyện bình thường, ở đâu cũng giống nhau, điều quan trọng nằm ở thái độ của chính quyền.

"Bây giờ nói về nhóm lợi ích, người trong nước hay nước ngoài thì cũng có chuyện lợi ích riêng. Giống nhau cả. Quan trọng là chính quyền đẩy mạnh cạnh tranh đẩy mạnh sản xuất, thay vì các nhóm lợi ích chỉ làm giàu trên vấn đề tài chính.

Thử tưởng tượng, một nền kinh tế mới phấn khởi chút xíu, thì mọi người, thay vì lo sản xuất thì lại lo đầu cơ tài chính. Đó là sự thật rất lạ. Nhìn thử Hoa Kỳ, có bao giờ Microsoft lập ngân hàng không?

Thế mà bây giờ FPT thì làm điều đó, Điện Lực thì làm điều đó, Dầu Hoả thì làm điều đó. Thử hình dung một tập đoàn đi lập ngân hàng, thì dĩ nhiên khi mọi người bỏ tiền vào đầu tư, người ta lại dùng tiền ấy tự đi cho vay nợ, làm gì thì làm.

Đáng lẽ ra, khi ngân hàng cho con nợ vay, họ quan sát con nợ rất kỹ. Còn trong trường hợp này, con nợ là chủ ngân hàng thì ngân hàng phải đổ tiền cho con nợ ấy, làm sao kiểm soát được."


Các mô hình kinh tế bất cập

Về chuyện các tập đoàn kinh tế quốc doanh lại đi lập ngân hàng con của riêng mình, giáo sư David Dapice thuộc nhóm nghiên cứu của đại học Harvard cũng đã trả lời rõ ràng trên tờ Tuổi Trẻ số ra ngày 21 tháng Giêng, rằng: "Kinh nghiệm của các nước Châu Á nơi các tập đoàn kinh tế sở hữu ngân hàng cho thấy đây là một mô hình không hay ho gì, tất nhiên trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Tuy nhiên, có một thực tế là sẽ có những khoản trợ cấp ngầm do ngân hàng con cung cấp cho các tập đoàn mẹ làm thiệt hại quyền lợi của những cổ đông khác và những người gởi tiền. Bản thân tôi cho rằng đây là một phương thức làm ăn ẩn tàng nhiều mối nguy cơ hơn là đem lại lợi ích cho nền kinh tế."

Tiến sĩ Vũ Quang Việt cũng nhấn mạnh điều này. Ông nói rằng tiến trình cổ phần hoá tại Việt Nam hiện nay chỉ là "cổ phần hoá" trên tên gọi, còn thật ra, về bản chất là sự tư nhân hoá để sau đó gia đình của các quan chức nắm tất cả tài sản.

"Thành ra nếu nói, một công ty nhà nước là để phục vụ nhà nước thì chưa chắc, nhưng nó sẽ đẻ ra các công ty con, mà Việt Nam thì đang cho phép làm điều này. Như điện lực chẳng hạn, đẻ ra ngân hàng, đẻ ra công ty đầu tư bất động sản, rồi một thời gian sau cổ phần hoá rồi gia đình họ nắm tất cả."

Tập tài liệu có tên "Lựa Chọn Thành Công" do nhóm giáo sư đại học Harvard gởi thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng, trích đăng trên báo Tuổi Trẻ, có những đoạn gay gắt nói về các nhóm chính trị thế lực lợi dụng đầu tư công để lấy tư lợi, trở nên giàu có bất chính.

Tài liệu này cũng khuyến cáo nhà nước cần đảm bảo mục tiêu phúc lợi chung của toàn xã hội. Đặc biệt, tài liệu nhấn mạnh rằng các nhóm chính trị có thế lực của Việt Nam đã và đang biến tài sản quốc gia thành tài sản riêng.

Cái giá phải trả chắc chắn sẽ lớn, và gánh nặng chi phí, cuối cùng, sẽ đặt lên vai người dân, những người đang phải vật lộn từng ngày với tình trạng gia tăng phi mã của giá cả gây ra một phần lớn bởi chính những nhóm đặc quyền đặc lợi.

Thiện Giao, phóng viên đài RFA

Nguyên nhân chính của tình trạng lạm phát hiện nay?

Các tài liệu, bài báo đăng tải gần đây trong nước đang dần dần thu hẹp câu hỏi: Lạm phát đến từ đâu và do ai mà ra? Các nhà nghiên cứu kinh tế trong và ngoài nước ngày càng khẳng định những số tiền đầu tư khổng lồ vào các tập đoàn kinh tế, xí nghiệp quốc doanh là một trong những nguyên nhân chủ yếu đưa đến sự gia tăng khối cung tiền tệ, dẫn đến lạm phát hiện nay.



Thực chất của vấn đề này ra sao? Và thực chất của tiến trình "cổ phần hoá" công ty quốc doanh tại Việt Nam là gì?

Có thể trong đời người nông dân, họ chẳng bao giờ nghe đến, hay quan tâm đến, hai chữ "lạm phát." Vậy mà, cơn bão giá có tên gọi "lạm phát" đang vét cạn túi người nghèo với tốc độ nhanh hơn bất cứ thành phần nào trong xã hội.

Người nghèo, người nông dân, trong cuộc sống mình, chắc hẳn họ chẳng bao giờ có được cái sang trọng là để dành một phần thu nhập để đi du lịch, một phần thu nhập khác để mua quần áo mới. Tất cả thu nhập của họ, là để vào một mục đích duy nhất: ăn cho no và mặc cho ấm.

Bây giờ thì, tốc độ mất giá nhanh chóng của đồng tiền Việt Nam đã lên đến mức không thể kham nổi cho người nghèo. Từng tháng một, từng quý một, đồng tiền Việt Nam mất giá. Hôm nay, báo chí cho biết, tỷ lệ mất giá của đồng tiền đã lên đến trên 15%.


Lạm phát do đâu?

Các kinh tế gia trong và ngoài nước liên tục đặt câu hỏi: lạm phát đến từ đâu? Dần dần, câu trả lời có vẻ được thu hẹp lại. Người ta bắt đầu có câu trả lời lạm phát đến từ đâu. Và người ta đặt câu hỏi mới:

Lạm phát đến từ Ai?

Một số bài báo và tài liệu phát hành gần đây, ngay tại Việt Nam, đều trực tiếp hoặc gián tiếp chỉ trích những gì đến từ chính quyền; từ các tập đoàn kinh tế do chính quyền lập ra, từ các chính sách tài khoá của chính quyền, từ sự thiếu đồng bộ của các cơ quan chính quyền, và không kém phần quan trọng, là sự phụ thuộc chính trị quá nhiều của Ngân Hàng Nhà Nước vào hệ thống chính quyền.

Vấn đề đầu tiên đặt ra, là Bộ Tài Chính Việt Nam đã thực hiện những việc không được phép về mặt nguyên tắc, đó là thay mặt chính phủ giữ ngoại tệ. Đến khi có nhu cầu đổi ngoại tệ ra tiền đồng, Bộ Tài Chính bán trực tiếp ra ngoài khiến Ngân Hàng Nhà Nước mất khả năng kiểm soát tiền tệ, từ đó sinh ra hàng loạt bất cập trong thời gian qua.

Trả lời về vấn đề này, tiến sĩ Vũ Quang Việt, nguyên Vụ Trưởng Vụ Tài Khoản Quốc Gia thuộc Liên Hiệp Quốc, chịu trách nhiệm về các thống kê kinh tế, nói rằng hệ thống chính quyền Việt Nam thiếu một cơ chế "đối trọng" cần thiết.

"Rõ ràng cần có một sự độc lập nhất định cho Ngân Hàng Nhà Nước. Phải phân biệt sự khác nhau giữa Ngân Hàng Nhà Nước và Bộ Tài Chính. Bộ Tài Chính là nơi thu thuế và thực hiện chi tiêu.

Nếu thu thuế không đủ thì phải kiếm ra tiền để chi trong trường hợp bội chi ngân sách, chẳng hạn phải mượn tiền trong thị trường thay vì bắt ngân hàng phải chi. Cho dù thủ tướng quyết định mọi chuyện, "hai cánh tay" là Ngân Hàng và Tài Chính phải là đối trọng của nhau. Hiện Việt Nam chưa có chuyện này."


Vai trò của chính quyền?

Sự thiếu vắng khả năng phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chính quyền cũng thể hiện rõ qua phản ứng của họ trong tình trạng sụt giảm quá nhanh của giá chứng khoán. Nhà phân tích Nguyễn Xuân Nghĩa nhận định rằng trong khi các chỉ số chứng khoán xuống quá nhanh, "tình hình nguy kịch không nằm tại hai thành phố lớn, mà trong phản ứng của các cơ quan lãnh đạo trước sự hốt hoảng này."

"Trước khi giới đầu tư lập kiến nghị cầu cứu thì Bộ Tài chính đã muốn điều tiết chính sách kinh tế vĩ mô để vực thị trường chứng khoán dậy.

Nó nguy kịch vì từ nguyên thủy, thị trường chứng khoán được lập ra để huy động vốn tiết kiệm vào đầu tư, bây giờ, người ta lại muốn dùng tài sản công để bơm tiền vào thị trường hầu cấp cứu các nhà đầu cơ. Và bơm tiền khi đang bị lạm phát tiền tệ trên hai số.

Theo thiển ý thì việc Bộ Tài chính hiểu lầm về chức năng của thị trường mới là điều đáng sợ."

Trong một tài liệu do các giáo sư thuộc chương trình Việt Nam của Đại Học Harvard thực hiện và phổ biến tháng vừa qua, các tác giả chỉ ra rằng, sự yếu kém trong đầu tư công là một trong các nguyên nhân đưa đến lạm phát.

Điều đáng nói, cho đến nay, một tỷ lệ rất lớn của tín dụng vẫn được dành riêng cho các xí nghiệp quốc doanh kém hiệu quả. Các giáo sư đại học Harvard cũng nhắc đến việc, Việt Nam hiện nay có quá nhiều sự tác động của các nhóm đặc quyền đặc lợi.

Về vấn đề này, tiến sĩ Vũ Quang Việt nhận định rằng.

"Các nhà nghiên cứu của Harvard nói rằng đó là các nhóm lợi ích. Việt Nam bây giờ lập ra công ty mới, lập ngân hàng, kinh doanh bất động sản, kinh doanh chứng khoán. Ngay cả công ty dầu hoả và điện lực cũng đi vào chứng khoán, địa ốc, mà không làm công việc kỹ thuật của mình.

Tôi ngờ là họ tự mua của nhau khiến giá chứng khoán, địa ốc tăng cao. Còn cơ bản, tiền ấy không tạo ra sản phẩm vì họ không đi vào sản xuất."


Các nhóm đặc quyền đặc lợi

Điều đáng nói ở đây, trong khi các nhóm đặc quyền đặc lợi vẫn tiếp tục tác động lên chính sách chính phủ để trục lợi, thì chính phủ vẫn để điều ấy tiếp tục diễn ra.

Trong một bài phát biểu trên báo Tuổi Trẻ gần đây, ông Nguyễn Đình Cung, trưởng ban Nghiên Cứu Vĩ Mô thuộc Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Trung Ương thừa nhận là các nhóm lợi ích tìm cách tác động lên chính sách, và việc ban hành chính sách của các bộ, ngành vẫn thiên về bảo vệ lợi ích của mình thay vì bảo vệ phúc lợi chung của toàn xã hội.

Tiến sĩ Vũ Quang Việt cho rằng hiện tượng các nhóm lợi ích là chuyện bình thường, ở đâu cũng giống nhau, điều quan trọng nằm ở thái độ của chính quyền.

"Bây giờ nói về nhóm lợi ích, người trong nước hay nước ngoài thì cũng có chuyện lợi ích riêng. Giống nhau cả. Quan trọng là chính quyền đẩy mạnh cạnh tranh đẩy mạnh sản xuất, thay vì các nhóm lợi ích chỉ làm giàu trên vấn đề tài chính.

Thử tưởng tượng, một nền kinh tế mới phấn khởi chút xíu, thì mọi người, thay vì lo sản xuất thì lại lo đầu cơ tài chính. Đó là sự thật rất lạ. Nhìn thử Hoa Kỳ, có bao giờ Microsoft lập ngân hàng không?

Thế mà bây giờ FPT thì làm điều đó, Điện Lực thì làm điều đó, Dầu Hoả thì làm điều đó. Thử hình dung một tập đoàn đi lập ngân hàng, thì dĩ nhiên khi mọi người bỏ tiền vào đầu tư, người ta lại dùng tiền ấy tự đi cho vay nợ, làm gì thì làm.

Đáng lẽ ra, khi ngân hàng cho con nợ vay, họ quan sát con nợ rất kỹ. Còn trong trường hợp này, con nợ là chủ ngân hàng thì ngân hàng phải đổ tiền cho con nợ ấy, làm sao kiểm soát được."


Các mô hình kinh tế bất cập

Về chuyện các tập đoàn kinh tế quốc doanh lại đi lập ngân hàng con của riêng mình, giáo sư David Dapice thuộc nhóm nghiên cứu của đại học Harvard cũng đã trả lời rõ ràng trên tờ Tuổi Trẻ số ra ngày 21 tháng Giêng, rằng: "Kinh nghiệm của các nước Châu Á nơi các tập đoàn kinh tế sở hữu ngân hàng cho thấy đây là một mô hình không hay ho gì, tất nhiên trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Tuy nhiên, có một thực tế là sẽ có những khoản trợ cấp ngầm do ngân hàng con cung cấp cho các tập đoàn mẹ làm thiệt hại quyền lợi của những cổ đông khác và những người gởi tiền. Bản thân tôi cho rằng đây là một phương thức làm ăn ẩn tàng nhiều mối nguy cơ hơn là đem lại lợi ích cho nền kinh tế."

Tiến sĩ Vũ Quang Việt cũng nhấn mạnh điều này. Ông nói rằng tiến trình cổ phần hoá tại Việt Nam hiện nay chỉ là "cổ phần hoá" trên tên gọi, còn thật ra, về bản chất là sự tư nhân hoá để sau đó gia đình của các quan chức nắm tất cả tài sản.

"Thành ra nếu nói, một công ty nhà nước là để phục vụ nhà nước thì chưa chắc, nhưng nó sẽ đẻ ra các công ty con, mà Việt Nam thì đang cho phép làm điều này. Như điện lực chẳng hạn, đẻ ra ngân hàng, đẻ ra công ty đầu tư bất động sản, rồi một thời gian sau cổ phần hoá rồi gia đình họ nắm tất cả."

Tập tài liệu có tên "Lựa Chọn Thành Công" do nhóm giáo sư đại học Harvard gởi thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng, trích đăng trên báo Tuổi Trẻ, có những đoạn gay gắt nói về các nhóm chính trị thế lực lợi dụng đầu tư công để lấy tư lợi, trở nên giàu có bất chính.

Tài liệu này cũng khuyến cáo nhà nước cần đảm bảo mục tiêu phúc lợi chung của toàn xã hội. Đặc biệt, tài liệu nhấn mạnh rằng các nhóm chính trị có thế lực của Việt Nam đã và đang biến tài sản quốc gia thành tài sản riêng.

Cái giá phải trả chắc chắn sẽ lớn, và gánh nặng chi phí, cuối cùng, sẽ đặt lên vai người dân, những người đang phải vật lộn từng ngày với tình trạng gia tăng phi mã của giá cả gây ra một phần lớn bởi chính những nhóm đặc quyền đặc lợi.

Thiện Giao, phóng viên đài RFA

Nguyên nhân chính của tình trạng lạm phát hiện nay?

Các tài liệu, bài báo đăng tải gần đây trong nước đang dần dần thu hẹp câu hỏi: Lạm phát đến từ đâu và do ai mà ra? Các nhà nghiên cứu kinh tế trong và ngoài nước ngày càng khẳng định những số tiền đầu tư khổng lồ vào các tập đoàn kinh tế, xí nghiệp quốc doanh là một trong những nguyên nhân chủ yếu đưa đến sự gia tăng khối cung tiền tệ, dẫn đến lạm phát hiện nay.



Thực chất của vấn đề này ra sao? Và thực chất của tiến trình "cổ phần hoá" công ty quốc doanh tại Việt Nam là gì?

Có thể trong đời người nông dân, họ chẳng bao giờ nghe đến, hay quan tâm đến, hai chữ "lạm phát." Vậy mà, cơn bão giá có tên gọi "lạm phát" đang vét cạn túi người nghèo với tốc độ nhanh hơn bất cứ thành phần nào trong xã hội.

Người nghèo, người nông dân, trong cuộc sống mình, chắc hẳn họ chẳng bao giờ có được cái sang trọng là để dành một phần thu nhập để đi du lịch, một phần thu nhập khác để mua quần áo mới. Tất cả thu nhập của họ, là để vào một mục đích duy nhất: ăn cho no và mặc cho ấm.

Bây giờ thì, tốc độ mất giá nhanh chóng của đồng tiền Việt Nam đã lên đến mức không thể kham nổi cho người nghèo. Từng tháng một, từng quý một, đồng tiền Việt Nam mất giá. Hôm nay, báo chí cho biết, tỷ lệ mất giá của đồng tiền đã lên đến trên 15%.


Lạm phát do đâu?

Các kinh tế gia trong và ngoài nước liên tục đặt câu hỏi: lạm phát đến từ đâu? Dần dần, câu trả lời có vẻ được thu hẹp lại. Người ta bắt đầu có câu trả lời lạm phát đến từ đâu. Và người ta đặt câu hỏi mới:

Lạm phát đến từ Ai?

Một số bài báo và tài liệu phát hành gần đây, ngay tại Việt Nam, đều trực tiếp hoặc gián tiếp chỉ trích những gì đến từ chính quyền; từ các tập đoàn kinh tế do chính quyền lập ra, từ các chính sách tài khoá của chính quyền, từ sự thiếu đồng bộ của các cơ quan chính quyền, và không kém phần quan trọng, là sự phụ thuộc chính trị quá nhiều của Ngân Hàng Nhà Nước vào hệ thống chính quyền.

Vấn đề đầu tiên đặt ra, là Bộ Tài Chính Việt Nam đã thực hiện những việc không được phép về mặt nguyên tắc, đó là thay mặt chính phủ giữ ngoại tệ. Đến khi có nhu cầu đổi ngoại tệ ra tiền đồng, Bộ Tài Chính bán trực tiếp ra ngoài khiến Ngân Hàng Nhà Nước mất khả năng kiểm soát tiền tệ, từ đó sinh ra hàng loạt bất cập trong thời gian qua.

Trả lời về vấn đề này, tiến sĩ Vũ Quang Việt, nguyên Vụ Trưởng Vụ Tài Khoản Quốc Gia thuộc Liên Hiệp Quốc, chịu trách nhiệm về các thống kê kinh tế, nói rằng hệ thống chính quyền Việt Nam thiếu một cơ chế "đối trọng" cần thiết.

"Rõ ràng cần có một sự độc lập nhất định cho Ngân Hàng Nhà Nước. Phải phân biệt sự khác nhau giữa Ngân Hàng Nhà Nước và Bộ Tài Chính. Bộ Tài Chính là nơi thu thuế và thực hiện chi tiêu.

Nếu thu thuế không đủ thì phải kiếm ra tiền để chi trong trường hợp bội chi ngân sách, chẳng hạn phải mượn tiền trong thị trường thay vì bắt ngân hàng phải chi. Cho dù thủ tướng quyết định mọi chuyện, "hai cánh tay" là Ngân Hàng và Tài Chính phải là đối trọng của nhau. Hiện Việt Nam chưa có chuyện này."


Vai trò của chính quyền?

Sự thiếu vắng khả năng phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chính quyền cũng thể hiện rõ qua phản ứng của họ trong tình trạng sụt giảm quá nhanh của giá chứng khoán. Nhà phân tích Nguyễn Xuân Nghĩa nhận định rằng trong khi các chỉ số chứng khoán xuống quá nhanh, "tình hình nguy kịch không nằm tại hai thành phố lớn, mà trong phản ứng của các cơ quan lãnh đạo trước sự hốt hoảng này."

"Trước khi giới đầu tư lập kiến nghị cầu cứu thì Bộ Tài chính đã muốn điều tiết chính sách kinh tế vĩ mô để vực thị trường chứng khoán dậy.

Nó nguy kịch vì từ nguyên thủy, thị trường chứng khoán được lập ra để huy động vốn tiết kiệm vào đầu tư, bây giờ, người ta lại muốn dùng tài sản công để bơm tiền vào thị trường hầu cấp cứu các nhà đầu cơ. Và bơm tiền khi đang bị lạm phát tiền tệ trên hai số.

Theo thiển ý thì việc Bộ Tài chính hiểu lầm về chức năng của thị trường mới là điều đáng sợ."

Trong một tài liệu do các giáo sư thuộc chương trình Việt Nam của Đại Học Harvard thực hiện và phổ biến tháng vừa qua, các tác giả chỉ ra rằng, sự yếu kém trong đầu tư công là một trong các nguyên nhân đưa đến lạm phát.

Điều đáng nói, cho đến nay, một tỷ lệ rất lớn của tín dụng vẫn được dành riêng cho các xí nghiệp quốc doanh kém hiệu quả. Các giáo sư đại học Harvard cũng nhắc đến việc, Việt Nam hiện nay có quá nhiều sự tác động của các nhóm đặc quyền đặc lợi.

Về vấn đề này, tiến sĩ Vũ Quang Việt nhận định rằng.

"Các nhà nghiên cứu của Harvard nói rằng đó là các nhóm lợi ích. Việt Nam bây giờ lập ra công ty mới, lập ngân hàng, kinh doanh bất động sản, kinh doanh chứng khoán. Ngay cả công ty dầu hoả và điện lực cũng đi vào chứng khoán, địa ốc, mà không làm công việc kỹ thuật của mình.

Tôi ngờ là họ tự mua của nhau khiến giá chứng khoán, địa ốc tăng cao. Còn cơ bản, tiền ấy không tạo ra sản phẩm vì họ không đi vào sản xuất."


Các nhóm đặc quyền đặc lợi

Điều đáng nói ở đây, trong khi các nhóm đặc quyền đặc lợi vẫn tiếp tục tác động lên chính sách chính phủ để trục lợi, thì chính phủ vẫn để điều ấy tiếp tục diễn ra.

Trong một bài phát biểu trên báo Tuổi Trẻ gần đây, ông Nguyễn Đình Cung, trưởng ban Nghiên Cứu Vĩ Mô thuộc Viện Nghiên Cứu Quản Lý Kinh Tế Trung Ương thừa nhận là các nhóm lợi ích tìm cách tác động lên chính sách, và việc ban hành chính sách của các bộ, ngành vẫn thiên về bảo vệ lợi ích của mình thay vì bảo vệ phúc lợi chung của toàn xã hội.

Tiến sĩ Vũ Quang Việt cho rằng hiện tượng các nhóm lợi ích là chuyện bình thường, ở đâu cũng giống nhau, điều quan trọng nằm ở thái độ của chính quyền.

"Bây giờ nói về nhóm lợi ích, người trong nước hay nước ngoài thì cũng có chuyện lợi ích riêng. Giống nhau cả. Quan trọng là chính quyền đẩy mạnh cạnh tranh đẩy mạnh sản xuất, thay vì các nhóm lợi ích chỉ làm giàu trên vấn đề tài chính.

Thử tưởng tượng, một nền kinh tế mới phấn khởi chút xíu, thì mọi người, thay vì lo sản xuất thì lại lo đầu cơ tài chính. Đó là sự thật rất lạ. Nhìn thử Hoa Kỳ, có bao giờ Microsoft lập ngân hàng không?

Thế mà bây giờ FPT thì làm điều đó, Điện Lực thì làm điều đó, Dầu Hoả thì làm điều đó. Thử hình dung một tập đoàn đi lập ngân hàng, thì dĩ nhiên khi mọi người bỏ tiền vào đầu tư, người ta lại dùng tiền ấy tự đi cho vay nợ, làm gì thì làm.

Đáng lẽ ra, khi ngân hàng cho con nợ vay, họ quan sát con nợ rất kỹ. Còn trong trường hợp này, con nợ là chủ ngân hàng thì ngân hàng phải đổ tiền cho con nợ ấy, làm sao kiểm soát được."


Các mô hình kinh tế bất cập

Về chuyện các tập đoàn kinh tế quốc doanh lại đi lập ngân hàng con của riêng mình, giáo sư David Dapice thuộc nhóm nghiên cứu của đại học Harvard cũng đã trả lời rõ ràng trên tờ Tuổi Trẻ số ra ngày 21 tháng Giêng, rằng: "Kinh nghiệm của các nước Châu Á nơi các tập đoàn kinh tế sở hữu ngân hàng cho thấy đây là một mô hình không hay ho gì, tất nhiên trừ một số trường hợp ngoại lệ.

Tuy nhiên, có một thực tế là sẽ có những khoản trợ cấp ngầm do ngân hàng con cung cấp cho các tập đoàn mẹ làm thiệt hại quyền lợi của những cổ đông khác và những người gởi tiền. Bản thân tôi cho rằng đây là một phương thức làm ăn ẩn tàng nhiều mối nguy cơ hơn là đem lại lợi ích cho nền kinh tế."

Tiến sĩ Vũ Quang Việt cũng nhấn mạnh điều này. Ông nói rằng tiến trình cổ phần hoá tại Việt Nam hiện nay chỉ là "cổ phần hoá" trên tên gọi, còn thật ra, về bản chất là sự tư nhân hoá để sau đó gia đình của các quan chức nắm tất cả tài sản.

"Thành ra nếu nói, một công ty nhà nước là để phục vụ nhà nước thì chưa chắc, nhưng nó sẽ đẻ ra các công ty con, mà Việt Nam thì đang cho phép làm điều này. Như điện lực chẳng hạn, đẻ ra ngân hàng, đẻ ra công ty đầu tư bất động sản, rồi một thời gian sau cổ phần hoá rồi gia đình họ nắm tất cả."

Tập tài liệu có tên "Lựa Chọn Thành Công" do nhóm giáo sư đại học Harvard gởi thủ tướng Việt Nam Nguyễn Tấn Dũng, trích đăng trên báo Tuổi Trẻ, có những đoạn gay gắt nói về các nhóm chính trị thế lực lợi dụng đầu tư công để lấy tư lợi, trở nên giàu có bất chính.

Tài liệu này cũng khuyến cáo nhà nước cần đảm bảo mục tiêu phúc lợi chung của toàn xã hội. Đặc biệt, tài liệu nhấn mạnh rằng các nhóm chính trị có thế lực của Việt Nam đã và đang biến tài sản quốc gia thành tài sản riêng.

Cái giá phải trả chắc chắn sẽ lớn, và gánh nặng chi phí, cuối cùng, sẽ đặt lên vai người dân, những người đang phải vật lộn từng ngày với tình trạng gia tăng phi mã của giá cả gây ra một phần lớn bởi chính những nhóm đặc quyền đặc lợi.

Thiện Giao, phóng viên đài RFA

Vết Nứt Trên Trường Thành

NGUYỄN XUÂN NGHĨA



Vì Tây Tạng, Thế Vận Hội Bắc Kinh cháy như bó đuốc...

Trong nền văn hoá phổ thông của Trung Hoa, mà một tiêu biểu là loại truyện võ hiệp Kim Dung, Thổ Phồn là một xứ lạ, loại man di mọi rợ trong một cõi Tây Vực xa xăm. Thổ Phồn là chữ người Hoa gọi đất Tây Tạng, từ Tubo mà ra.

Trong các truyện võ hiệp Kim Dung, Thần Điêu Hiệp Lữ là truyện về Dương Quá và Tiểu Long Nữ. Truyện có nhiều chi tiết hào hứng về Kim Luân Pháp Vương, một đại cao thủ kỳ dị. Ông là vị thánh tăng Tây Tạng và sư phụ của Hoắc Đô Vương Tử, một vị thân vương Mông Cổ. Bối cảnh truyện này là cuộc xâm lăng của Mông Cổ vào đời Tống bên Tầu.

Kim Dung không là người kỳ thị ngoại nhân hay các sắc dân thiểu số tại Trung Quốc. Dưới ngòi bút của ông, nhiều nhân vật ta gọi là "thiểu số" thật ra rất đáng yêu và đáng kính, từ Quận chúa Triệu Minh người Mông Cổ cho tới Tiêu Phong người Khất Đan hay Tiểu Siêu người Ba Tư, chưa kể họ Đoàn ở đất Đại Lý miền Vân Nam ngày nay....

Dù không là người miệt thị ngoại nhân và nhiều lần còn gián tiếp đả kích tinh thần chủ quan, duy chủng và trịch thượng của Hán tộc ở Trung Nguyên, Kim Dung vẫn dựa vào những sự kiện lịch sử để viết truyện. Và những sự kiện ấy có phản ảnh một nỗi sợ truyền thống của Trung Hoa đối với các sắc dân ở vùng ngoại biên mà họ gọi là Tứ Di.

Vạn Lý Trường Thành không là sự sáng tạo của Tần Thủy Hoàng Đế.

Nó chỉ nối kết những công trình phòng thủ của Trung Hoa chống lại người Hung Nô đã có từ trước. Thời Chiến Quốc, Trung Hoa chỉ còn bảy nước thì có ba nước đã phải xây trường thành để chống rợ Hung Nô từ phương Bắc và hướng Tây tấn công vào. Tần Thủy Hoàng Đế chỉ nổi liền và củng cố những trường thành đó.

Vạn Lý Trường Thành mà ta còn thấy ngày nay tại Trung Quốc cũng không là di tích của Tần Thủy Hoàng Đế. Nó được con cháu Chu Nguyên Chương xây dựng và kéo dài vào đời Minh, sau khi nhà Nguyên của quân Mông Cổ sụp đổ, và ở mạn Bắc của Vạn Lý Trường Thành cũ của cường Tần. Nhưng dù có trường thành bảo vệ, nhà Minh vẫn bị một dị tộc khác khuất phục vào năm 1644, đó là nhà Mãn Thanh từ phương Bắc kéo xuống.

Những truyện và chuyện ấy cho thấy là từ ngàn xưa, từ thời Chiến Quốc qua đến thời Tần Hán hay Đường Tống, cho tới năm 1911 gần đây, Trung Quốc đã từng bị các bộ tộc mà họ khinh miệt tiến vào xâm lăng và cai trị, rất nhiều lần. Và lãnh đạo nào lên cầm quyền cũng phải tìm cách xây dựng vùng trái độn để phòng ngừa bất trắc xuất phát từ bên trong lục địa, từ Thổ Phồn, Mông Cổ, Kim, Liêu, Nữ Chân, Mãn Thanh hay cả người Nga bên kia Tây bá lợi á.

Nhưng hệ thống phòng thủ theo kiểu quay đầu vào trong như vậy lại bị vỗ vào lưng, từ ngoài đại dương vào, với Liệt cường Tây phương và Nhật Bản! Đó là chuyện hiện đại hơn, chỉ vì trái đất hình tròn.

Nếu tìm hiểu - dù chỉ để giải trí - thì ta cũng thấy Tây Tạng hay Thổ Phồn là một xứ lạ, không thuộc lãnh thổ Trung Hoa.

Lịch sử Tây Tạng thì ghi rằng trước khi du nhập Phật giáo từ Ấn Độ và trở thành hiếu hoà, nhiều vị vua Tây Tạng đã cầm quân đánh vào lãnh thổ Trung Quốc, như Songtsen Gambo (Tùng tán Can bố, 605-649) và có khi còn uy hiếp cả kinh đô Trường An (Tây An ngày nay), như trường hợp của Trisong Detsen (755-799) khi nhà Đường bị loạn An Lộc Sơn.

Đã nói đến chuyện - là những gì được coi là có thật - và truyện - là những gì hư cấu được kể lại trong văn chương, Trung Hoa có chuyện Công chúa Văn Thành.

Bà là con gái của một trong những Hoàng đế anh hùng nhất Trung Hoa, là Đường Thái tông Lý Thế Dân (Đường Trinh Quán), và được gả cho vị vua hùng tài của Tây Tạng là Tùng tán Can bố trong chánh sách Trung Hoa gọi là "hoà thân". Đấy là chánh sách mưu cầu hoà bình bằng cách gả con gái hay sủng phi của hoàng đế Trung Hoa cho các "lãnh tụ man rợ" - Thuyền vu Hung Nô, Đại hãn Mông Cổ hay Quốc vương Tây Tạng! Chánh sách này đã khởi sự từ thời Hán. Trước khi có truyện "Chiêu Quân Cống Hồ" thì Hán Cao tổ Lưu Bang đã phải gả con gái cho một Thuyền vu (tước vị của quốc vương) Hung Nô. Một lãnh tụ Hung Nô còn ngang táng đòi cưới Quốc mẫu nhà Hán là Lã Thái hậu, bà Lã Trĩ của Hán Cao tổ!

Nếu Quang Trung của ta không mất sớm thì cũng đã góp phần thực hiện chánh sách "hoà thân" này khi đòi cưới con gái Thanh Càn Long!

Tùng Tán Can Bố cũng vậy, ông gửi sứ tới cầu hôn con gái Đường Thái Tông. Và những di tích ngày nay tại Tây Tạng còn cho thấy tượng thờ Văn Thành công chúa, cùng một công chúa khác của xứ Bhutan - người Hoa gọi là xứ Bất Đan - cũng được Tùng Tán Can Bố hỏi về làm vợ.

Lịch sử Trung Hoa thì hơi nhập nhằng trong chuyện Văn Thành.

Có thuyết thì nói rằng Văn Thành là cháu gái chứ không phải là con gái của Lý Thế Dân. Có thuyết lại cho là một thường dân được giả trang làm Công chúa Văn Thành để làm hoàng hậu Tây Tạng. Lời giải thích phổ thông nhất - và chính thức của Bắc Kinh cho tới tháng này - là Văn Thành Công chúa đã có công khai hoá Tây Tạng và xây dựng quan hệ ngoại giao tốt đẹp giữa hai nước.

Chung quy, cả ba thuyết đều phản ảnh mặc cảm Trung Hoa. Và không che giấu được bản năng sợ sệt mà hay nói phét của những người lãnh đạo. Họ nhảy múa biểu diễn trên bức trường thành của sự sợ hãi.

Chúng ta trở lại chuyện Thế vận hội Bắc Kinh, một điển hình của hai thuộc tính nói trên: sợ hãi mà ưa nói phét, phản ảnh qua hai chức năng đắc lực nhất của Trung Quốc thời xã hội chủ nghĩa, an ninh và tuyên truyền.

Khi vận động thế giới để được tổ chức Thế vận hội năm nay, lãnh đạo Bắc Kinh muốn đạt được mục đích tuyên truyền, rằng sau hơn một thế kỷ nhục nhã vì chế độ phong kiến bên trong đã bị các đế quốc bên ngoài khuất phục, Trung Hoa đang ngửng đầu lên để bước vào thế giới văn minh như một cường quốc. Đó là công lao của đảng Cộng sản.

Và để chuyện biểu dương này không thể có "sự cố bất trắc", hệ thống an ninh được tăng cường, gần như chạy tandem với hệ thống tuyên truyền. Thế vận hội được kiểm soát cực kỳ gắt gao và làng thế vận đã có dáng vẻ của một trại tập trung mang màu ngũ sắc. Danh sách của những việc và những vật bị cấm có thể là cột mốc của một cuộc điền kinh vượt dã băng đồng!

Một sinh hoạt chào mừng tinh thần ganh đua trong tự do và bình đẳng bỗng trở thành một hài kịch. Và Vạn lý Trường thành của lịch sử đã được hiện đại hoá với bức tường lửa trên không gian điện toán. Một ấn bản mới của bức vách Xích bích trên cyberspace.

Lãnh đạo Bắc Kinh chỉ nhầm có một chuyện là tấm lịch.

Thế giới ngày nay đã đổi khác. Hệ thống phòng thủ của tâm lý sợ sệt truyền thống ấy bỗng trở thành vô ích. Chuỗi rước đuốc Thế vận để mừng ngày "Quang diện Trung Hoa" là một trò tắt lửa đi trốn. Và việc tham gia hay không cái đêm "tứ bát" (ngày tám tháng tám năm linh tám vào lúc tám giờ tối) bỗng thành chuyện thất bát: nhiều quốc gia đang tranh luận xem lãnh tụ của họ có nên tham dự lễ khai mạc tối hôm đó hay không!

Người ta khám phá ra, rằng Văn Thành Công chúa của Bắc Kinh là đồ giả, một mụ công an cấp tá, xấu như Chung Vô Diệm!

Tất nhiên, Bắc Kinh đổ lỗi cho - danh sách này rất dài, xin cứ chọn - đức Đạt Lai Lạt Ma, bọn thổ phỉ Tây Tạng, các nhóm khủng bố Hồi giáo của dân Uighurs (Duy Ngô Nhĩ) ở Tân Cương, bọn phản động lợi dụng chiêu bài nhân quyền, các thế lực đế quốc đang muốn làm nhục Thiên triều, bọn truyền thông tư sản muốn bêu riếu chế độ xã hội chủ nghĩa, v.v... Và như nhiều người đã tiên đoán, năm vòng liên hoàn biểu tượng của Thế vận đã biến thành nằm cái còng.

Lãnh đạo Bắc Kinh đang chuẩn bị liên hoan trên bức tường thành biểu tượng của nền văn minh Trung Hoa bỗng như thấy trường thành rạn nứt dưới chân. Họ bị tấn công từ những nơi bất ngờ nhất.

Từ một vị cao tăng vẫn đang kêu gọi đối thoại là đức Đạt Lai Lạt Ma; từ những người chẳng có một chút quyền lợi gì liên hệ đế Tây Tạng cũng gọi nhau đi biểu tình phản đối; từ hàng triệu thông điệp trên không gian điện toán đã liên kết những người cùng một ước nguyện là tự do, cố loan truyền ra bên ngoài tin tức và hình ảnh bên trong trường thành... Cái "ảo" cùa từ tâm và công lý đang cuộn lên thành sức mạnh thật, đánh vào vạn lý trường thành và xối nước lên đám rước Thế vận. Và các chính trị gia trên thế giới đều cân nhắc, giữa lòng dân và thế lực lý tài vật chất của Bắc Kinh, họ phải chọn. Họ không khéo chọn thì cử tri sẽ biết chọn lá phiều của mình.

Trong suốt đoạn đường đốt đuốc mà chạy trốn, Bắc Kinh chỉ còn một phần thưởng nhỏ. Đó là khi đuốc Thế vận chạy qua Sàigon thì sẽ được công an của Việt Nam bảo vệ! Đấy là cơ hội biểu dương công lao của Bắc Kinh khi giúp Hà Nội giải phóng miền Nam. Thời điểm là cuối tháng Tư và địa điểm là miền Nam cũng là một kiểu dáng biễu diễn rất Trung Hoa.

Họ thầm mong là dân Việt cũng hèn như lãnh đạo, để đuốc Thế vận khỏi phải trốn vào bóng tối! Hay bị vùi xuống Trường Sa.

Vết Nứt Trên Trường Thành

NGUYỄN XUÂN NGHĨA



Vì Tây Tạng, Thế Vận Hội Bắc Kinh cháy như bó đuốc...

Trong nền văn hoá phổ thông của Trung Hoa, mà một tiêu biểu là loại truyện võ hiệp Kim Dung, Thổ Phồn là một xứ lạ, loại man di mọi rợ trong một cõi Tây Vực xa xăm. Thổ Phồn là chữ người Hoa gọi đất Tây Tạng, từ Tubo mà ra.

Trong các truyện võ hiệp Kim Dung, Thần Điêu Hiệp Lữ là truyện về Dương Quá và Tiểu Long Nữ. Truyện có nhiều chi tiết hào hứng về Kim Luân Pháp Vương, một đại cao thủ kỳ dị. Ông là vị thánh tăng Tây Tạng và sư phụ của Hoắc Đô Vương Tử, một vị thân vương Mông Cổ. Bối cảnh truyện này là cuộc xâm lăng của Mông Cổ vào đời Tống bên Tầu.

Kim Dung không là người kỳ thị ngoại nhân hay các sắc dân thiểu số tại Trung Quốc. Dưới ngòi bút của ông, nhiều nhân vật ta gọi là "thiểu số" thật ra rất đáng yêu và đáng kính, từ Quận chúa Triệu Minh người Mông Cổ cho tới Tiêu Phong người Khất Đan hay Tiểu Siêu người Ba Tư, chưa kể họ Đoàn ở đất Đại Lý miền Vân Nam ngày nay....

Dù không là người miệt thị ngoại nhân và nhiều lần còn gián tiếp đả kích tinh thần chủ quan, duy chủng và trịch thượng của Hán tộc ở Trung Nguyên, Kim Dung vẫn dựa vào những sự kiện lịch sử để viết truyện. Và những sự kiện ấy có phản ảnh một nỗi sợ truyền thống của Trung Hoa đối với các sắc dân ở vùng ngoại biên mà họ gọi là Tứ Di.

Vạn Lý Trường Thành không là sự sáng tạo của Tần Thủy Hoàng Đế.

Nó chỉ nối kết những công trình phòng thủ của Trung Hoa chống lại người Hung Nô đã có từ trước. Thời Chiến Quốc, Trung Hoa chỉ còn bảy nước thì có ba nước đã phải xây trường thành để chống rợ Hung Nô từ phương Bắc và hướng Tây tấn công vào. Tần Thủy Hoàng Đế chỉ nổi liền và củng cố những trường thành đó.

Vạn Lý Trường Thành mà ta còn thấy ngày nay tại Trung Quốc cũng không là di tích của Tần Thủy Hoàng Đế. Nó được con cháu Chu Nguyên Chương xây dựng và kéo dài vào đời Minh, sau khi nhà Nguyên của quân Mông Cổ sụp đổ, và ở mạn Bắc của Vạn Lý Trường Thành cũ của cường Tần. Nhưng dù có trường thành bảo vệ, nhà Minh vẫn bị một dị tộc khác khuất phục vào năm 1644, đó là nhà Mãn Thanh từ phương Bắc kéo xuống.

Những truyện và chuyện ấy cho thấy là từ ngàn xưa, từ thời Chiến Quốc qua đến thời Tần Hán hay Đường Tống, cho tới năm 1911 gần đây, Trung Quốc đã từng bị các bộ tộc mà họ khinh miệt tiến vào xâm lăng và cai trị, rất nhiều lần. Và lãnh đạo nào lên cầm quyền cũng phải tìm cách xây dựng vùng trái độn để phòng ngừa bất trắc xuất phát từ bên trong lục địa, từ Thổ Phồn, Mông Cổ, Kim, Liêu, Nữ Chân, Mãn Thanh hay cả người Nga bên kia Tây bá lợi á.

Nhưng hệ thống phòng thủ theo kiểu quay đầu vào trong như vậy lại bị vỗ vào lưng, từ ngoài đại dương vào, với Liệt cường Tây phương và Nhật Bản! Đó là chuyện hiện đại hơn, chỉ vì trái đất hình tròn.

Nếu tìm hiểu - dù chỉ để giải trí - thì ta cũng thấy Tây Tạng hay Thổ Phồn là một xứ lạ, không thuộc lãnh thổ Trung Hoa.

Lịch sử Tây Tạng thì ghi rằng trước khi du nhập Phật giáo từ Ấn Độ và trở thành hiếu hoà, nhiều vị vua Tây Tạng đã cầm quân đánh vào lãnh thổ Trung Quốc, như Songtsen Gambo (Tùng tán Can bố, 605-649) và có khi còn uy hiếp cả kinh đô Trường An (Tây An ngày nay), như trường hợp của Trisong Detsen (755-799) khi nhà Đường bị loạn An Lộc Sơn.

Đã nói đến chuyện - là những gì được coi là có thật - và truyện - là những gì hư cấu được kể lại trong văn chương, Trung Hoa có chuyện Công chúa Văn Thành.

Bà là con gái của một trong những Hoàng đế anh hùng nhất Trung Hoa, là Đường Thái tông Lý Thế Dân (Đường Trinh Quán), và được gả cho vị vua hùng tài của Tây Tạng là Tùng tán Can bố trong chánh sách Trung Hoa gọi là "hoà thân". Đấy là chánh sách mưu cầu hoà bình bằng cách gả con gái hay sủng phi của hoàng đế Trung Hoa cho các "lãnh tụ man rợ" - Thuyền vu Hung Nô, Đại hãn Mông Cổ hay Quốc vương Tây Tạng! Chánh sách này đã khởi sự từ thời Hán. Trước khi có truyện "Chiêu Quân Cống Hồ" thì Hán Cao tổ Lưu Bang đã phải gả con gái cho một Thuyền vu (tước vị của quốc vương) Hung Nô. Một lãnh tụ Hung Nô còn ngang táng đòi cưới Quốc mẫu nhà Hán là Lã Thái hậu, bà Lã Trĩ của Hán Cao tổ!

Nếu Quang Trung của ta không mất sớm thì cũng đã góp phần thực hiện chánh sách "hoà thân" này khi đòi cưới con gái Thanh Càn Long!

Tùng Tán Can Bố cũng vậy, ông gửi sứ tới cầu hôn con gái Đường Thái Tông. Và những di tích ngày nay tại Tây Tạng còn cho thấy tượng thờ Văn Thành công chúa, cùng một công chúa khác của xứ Bhutan - người Hoa gọi là xứ Bất Đan - cũng được Tùng Tán Can Bố hỏi về làm vợ.

Lịch sử Trung Hoa thì hơi nhập nhằng trong chuyện Văn Thành.

Có thuyết thì nói rằng Văn Thành là cháu gái chứ không phải là con gái của Lý Thế Dân. Có thuyết lại cho là một thường dân được giả trang làm Công chúa Văn Thành để làm hoàng hậu Tây Tạng. Lời giải thích phổ thông nhất - và chính thức của Bắc Kinh cho tới tháng này - là Văn Thành Công chúa đã có công khai hoá Tây Tạng và xây dựng quan hệ ngoại giao tốt đẹp giữa hai nước.

Chung quy, cả ba thuyết đều phản ảnh mặc cảm Trung Hoa. Và không che giấu được bản năng sợ sệt mà hay nói phét của những người lãnh đạo. Họ nhảy múa biểu diễn trên bức trường thành của sự sợ hãi.

Chúng ta trở lại chuyện Thế vận hội Bắc Kinh, một điển hình của hai thuộc tính nói trên: sợ hãi mà ưa nói phét, phản ảnh qua hai chức năng đắc lực nhất của Trung Quốc thời xã hội chủ nghĩa, an ninh và tuyên truyền.

Khi vận động thế giới để được tổ chức Thế vận hội năm nay, lãnh đạo Bắc Kinh muốn đạt được mục đích tuyên truyền, rằng sau hơn một thế kỷ nhục nhã vì chế độ phong kiến bên trong đã bị các đế quốc bên ngoài khuất phục, Trung Hoa đang ngửng đầu lên để bước vào thế giới văn minh như một cường quốc. Đó là công lao của đảng Cộng sản.

Và để chuyện biểu dương này không thể có "sự cố bất trắc", hệ thống an ninh được tăng cường, gần như chạy tandem với hệ thống tuyên truyền. Thế vận hội được kiểm soát cực kỳ gắt gao và làng thế vận đã có dáng vẻ của một trại tập trung mang màu ngũ sắc. Danh sách của những việc và những vật bị cấm có thể là cột mốc của một cuộc điền kinh vượt dã băng đồng!

Một sinh hoạt chào mừng tinh thần ganh đua trong tự do và bình đẳng bỗng trở thành một hài kịch. Và Vạn lý Trường thành của lịch sử đã được hiện đại hoá với bức tường lửa trên không gian điện toán. Một ấn bản mới của bức vách Xích bích trên cyberspace.

Lãnh đạo Bắc Kinh chỉ nhầm có một chuyện là tấm lịch.

Thế giới ngày nay đã đổi khác. Hệ thống phòng thủ của tâm lý sợ sệt truyền thống ấy bỗng trở thành vô ích. Chuỗi rước đuốc Thế vận để mừng ngày "Quang diện Trung Hoa" là một trò tắt lửa đi trốn. Và việc tham gia hay không cái đêm "tứ bát" (ngày tám tháng tám năm linh tám vào lúc tám giờ tối) bỗng thành chuyện thất bát: nhiều quốc gia đang tranh luận xem lãnh tụ của họ có nên tham dự lễ khai mạc tối hôm đó hay không!

Người ta khám phá ra, rằng Văn Thành Công chúa của Bắc Kinh là đồ giả, một mụ công an cấp tá, xấu như Chung Vô Diệm!

Tất nhiên, Bắc Kinh đổ lỗi cho - danh sách này rất dài, xin cứ chọn - đức Đạt Lai Lạt Ma, bọn thổ phỉ Tây Tạng, các nhóm khủng bố Hồi giáo của dân Uighurs (Duy Ngô Nhĩ) ở Tân Cương, bọn phản động lợi dụng chiêu bài nhân quyền, các thế lực đế quốc đang muốn làm nhục Thiên triều, bọn truyền thông tư sản muốn bêu riếu chế độ xã hội chủ nghĩa, v.v... Và như nhiều người đã tiên đoán, năm vòng liên hoàn biểu tượng của Thế vận đã biến thành nằm cái còng.

Lãnh đạo Bắc Kinh đang chuẩn bị liên hoan trên bức tường thành biểu tượng của nền văn minh Trung Hoa bỗng như thấy trường thành rạn nứt dưới chân. Họ bị tấn công từ những nơi bất ngờ nhất.

Từ một vị cao tăng vẫn đang kêu gọi đối thoại là đức Đạt Lai Lạt Ma; từ những người chẳng có một chút quyền lợi gì liên hệ đế Tây Tạng cũng gọi nhau đi biểu tình phản đối; từ hàng triệu thông điệp trên không gian điện toán đã liên kết những người cùng một ước nguyện là tự do, cố loan truyền ra bên ngoài tin tức và hình ảnh bên trong trường thành... Cái "ảo" cùa từ tâm và công lý đang cuộn lên thành sức mạnh thật, đánh vào vạn lý trường thành và xối nước lên đám rước Thế vận. Và các chính trị gia trên thế giới đều cân nhắc, giữa lòng dân và thế lực lý tài vật chất của Bắc Kinh, họ phải chọn. Họ không khéo chọn thì cử tri sẽ biết chọn lá phiều của mình.

Trong suốt đoạn đường đốt đuốc mà chạy trốn, Bắc Kinh chỉ còn một phần thưởng nhỏ. Đó là khi đuốc Thế vận chạy qua Sàigon thì sẽ được công an của Việt Nam bảo vệ! Đấy là cơ hội biểu dương công lao của Bắc Kinh khi giúp Hà Nội giải phóng miền Nam. Thời điểm là cuối tháng Tư và địa điểm là miền Nam cũng là một kiểu dáng biễu diễn rất Trung Hoa.

Họ thầm mong là dân Việt cũng hèn như lãnh đạo, để đuốc Thế vận khỏi phải trốn vào bóng tối! Hay bị vùi xuống Trường Sa.

Vết Nứt Trên Trường Thành

NGUYỄN XUÂN NGHĨA



Vì Tây Tạng, Thế Vận Hội Bắc Kinh cháy như bó đuốc...

Trong nền văn hoá phổ thông của Trung Hoa, mà một tiêu biểu là loại truyện võ hiệp Kim Dung, Thổ Phồn là một xứ lạ, loại man di mọi rợ trong một cõi Tây Vực xa xăm. Thổ Phồn là chữ người Hoa gọi đất Tây Tạng, từ Tubo mà ra.

Trong các truyện võ hiệp Kim Dung, Thần Điêu Hiệp Lữ là truyện về Dương Quá và Tiểu Long Nữ. Truyện có nhiều chi tiết hào hứng về Kim Luân Pháp Vương, một đại cao thủ kỳ dị. Ông là vị thánh tăng Tây Tạng và sư phụ của Hoắc Đô Vương Tử, một vị thân vương Mông Cổ. Bối cảnh truyện này là cuộc xâm lăng của Mông Cổ vào đời Tống bên Tầu.

Kim Dung không là người kỳ thị ngoại nhân hay các sắc dân thiểu số tại Trung Quốc. Dưới ngòi bút của ông, nhiều nhân vật ta gọi là "thiểu số" thật ra rất đáng yêu và đáng kính, từ Quận chúa Triệu Minh người Mông Cổ cho tới Tiêu Phong người Khất Đan hay Tiểu Siêu người Ba Tư, chưa kể họ Đoàn ở đất Đại Lý miền Vân Nam ngày nay....

Dù không là người miệt thị ngoại nhân và nhiều lần còn gián tiếp đả kích tinh thần chủ quan, duy chủng và trịch thượng của Hán tộc ở Trung Nguyên, Kim Dung vẫn dựa vào những sự kiện lịch sử để viết truyện. Và những sự kiện ấy có phản ảnh một nỗi sợ truyền thống của Trung Hoa đối với các sắc dân ở vùng ngoại biên mà họ gọi là Tứ Di.

Vạn Lý Trường Thành không là sự sáng tạo của Tần Thủy Hoàng Đế.

Nó chỉ nối kết những công trình phòng thủ của Trung Hoa chống lại người Hung Nô đã có từ trước. Thời Chiến Quốc, Trung Hoa chỉ còn bảy nước thì có ba nước đã phải xây trường thành để chống rợ Hung Nô từ phương Bắc và hướng Tây tấn công vào. Tần Thủy Hoàng Đế chỉ nổi liền và củng cố những trường thành đó.

Vạn Lý Trường Thành mà ta còn thấy ngày nay tại Trung Quốc cũng không là di tích của Tần Thủy Hoàng Đế. Nó được con cháu Chu Nguyên Chương xây dựng và kéo dài vào đời Minh, sau khi nhà Nguyên của quân Mông Cổ sụp đổ, và ở mạn Bắc của Vạn Lý Trường Thành cũ của cường Tần. Nhưng dù có trường thành bảo vệ, nhà Minh vẫn bị một dị tộc khác khuất phục vào năm 1644, đó là nhà Mãn Thanh từ phương Bắc kéo xuống.

Những truyện và chuyện ấy cho thấy là từ ngàn xưa, từ thời Chiến Quốc qua đến thời Tần Hán hay Đường Tống, cho tới năm 1911 gần đây, Trung Quốc đã từng bị các bộ tộc mà họ khinh miệt tiến vào xâm lăng và cai trị, rất nhiều lần. Và lãnh đạo nào lên cầm quyền cũng phải tìm cách xây dựng vùng trái độn để phòng ngừa bất trắc xuất phát từ bên trong lục địa, từ Thổ Phồn, Mông Cổ, Kim, Liêu, Nữ Chân, Mãn Thanh hay cả người Nga bên kia Tây bá lợi á.

Nhưng hệ thống phòng thủ theo kiểu quay đầu vào trong như vậy lại bị vỗ vào lưng, từ ngoài đại dương vào, với Liệt cường Tây phương và Nhật Bản! Đó là chuyện hiện đại hơn, chỉ vì trái đất hình tròn.

Nếu tìm hiểu - dù chỉ để giải trí - thì ta cũng thấy Tây Tạng hay Thổ Phồn là một xứ lạ, không thuộc lãnh thổ Trung Hoa.

Lịch sử Tây Tạng thì ghi rằng trước khi du nhập Phật giáo từ Ấn Độ và trở thành hiếu hoà, nhiều vị vua Tây Tạng đã cầm quân đánh vào lãnh thổ Trung Quốc, như Songtsen Gambo (Tùng tán Can bố, 605-649) và có khi còn uy hiếp cả kinh đô Trường An (Tây An ngày nay), như trường hợp của Trisong Detsen (755-799) khi nhà Đường bị loạn An Lộc Sơn.

Đã nói đến chuyện - là những gì được coi là có thật - và truyện - là những gì hư cấu được kể lại trong văn chương, Trung Hoa có chuyện Công chúa Văn Thành.

Bà là con gái của một trong những Hoàng đế anh hùng nhất Trung Hoa, là Đường Thái tông Lý Thế Dân (Đường Trinh Quán), và được gả cho vị vua hùng tài của Tây Tạng là Tùng tán Can bố trong chánh sách Trung Hoa gọi là "hoà thân". Đấy là chánh sách mưu cầu hoà bình bằng cách gả con gái hay sủng phi của hoàng đế Trung Hoa cho các "lãnh tụ man rợ" - Thuyền vu Hung Nô, Đại hãn Mông Cổ hay Quốc vương Tây Tạng! Chánh sách này đã khởi sự từ thời Hán. Trước khi có truyện "Chiêu Quân Cống Hồ" thì Hán Cao tổ Lưu Bang đã phải gả con gái cho một Thuyền vu (tước vị của quốc vương) Hung Nô. Một lãnh tụ Hung Nô còn ngang táng đòi cưới Quốc mẫu nhà Hán là Lã Thái hậu, bà Lã Trĩ của Hán Cao tổ!

Nếu Quang Trung của ta không mất sớm thì cũng đã góp phần thực hiện chánh sách "hoà thân" này khi đòi cưới con gái Thanh Càn Long!

Tùng Tán Can Bố cũng vậy, ông gửi sứ tới cầu hôn con gái Đường Thái Tông. Và những di tích ngày nay tại Tây Tạng còn cho thấy tượng thờ Văn Thành công chúa, cùng một công chúa khác của xứ Bhutan - người Hoa gọi là xứ Bất Đan - cũng được Tùng Tán Can Bố hỏi về làm vợ.

Lịch sử Trung Hoa thì hơi nhập nhằng trong chuyện Văn Thành.

Có thuyết thì nói rằng Văn Thành là cháu gái chứ không phải là con gái của Lý Thế Dân. Có thuyết lại cho là một thường dân được giả trang làm Công chúa Văn Thành để làm hoàng hậu Tây Tạng. Lời giải thích phổ thông nhất - và chính thức của Bắc Kinh cho tới tháng này - là Văn Thành Công chúa đã có công khai hoá Tây Tạng và xây dựng quan hệ ngoại giao tốt đẹp giữa hai nước.

Chung quy, cả ba thuyết đều phản ảnh mặc cảm Trung Hoa. Và không che giấu được bản năng sợ sệt mà hay nói phét của những người lãnh đạo. Họ nhảy múa biểu diễn trên bức trường thành của sự sợ hãi.

Chúng ta trở lại chuyện Thế vận hội Bắc Kinh, một điển hình của hai thuộc tính nói trên: sợ hãi mà ưa nói phét, phản ảnh qua hai chức năng đắc lực nhất của Trung Quốc thời xã hội chủ nghĩa, an ninh và tuyên truyền.

Khi vận động thế giới để được tổ chức Thế vận hội năm nay, lãnh đạo Bắc Kinh muốn đạt được mục đích tuyên truyền, rằng sau hơn một thế kỷ nhục nhã vì chế độ phong kiến bên trong đã bị các đế quốc bên ngoài khuất phục, Trung Hoa đang ngửng đầu lên để bước vào thế giới văn minh như một cường quốc. Đó là công lao của đảng Cộng sản.

Và để chuyện biểu dương này không thể có "sự cố bất trắc", hệ thống an ninh được tăng cường, gần như chạy tandem với hệ thống tuyên truyền. Thế vận hội được kiểm soát cực kỳ gắt gao và làng thế vận đã có dáng vẻ của một trại tập trung mang màu ngũ sắc. Danh sách của những việc và những vật bị cấm có thể là cột mốc của một cuộc điền kinh vượt dã băng đồng!

Một sinh hoạt chào mừng tinh thần ganh đua trong tự do và bình đẳng bỗng trở thành một hài kịch. Và Vạn lý Trường thành của lịch sử đã được hiện đại hoá với bức tường lửa trên không gian điện toán. Một ấn bản mới của bức vách Xích bích trên cyberspace.

Lãnh đạo Bắc Kinh chỉ nhầm có một chuyện là tấm lịch.

Thế giới ngày nay đã đổi khác. Hệ thống phòng thủ của tâm lý sợ sệt truyền thống ấy bỗng trở thành vô ích. Chuỗi rước đuốc Thế vận để mừng ngày "Quang diện Trung Hoa" là một trò tắt lửa đi trốn. Và việc tham gia hay không cái đêm "tứ bát" (ngày tám tháng tám năm linh tám vào lúc tám giờ tối) bỗng thành chuyện thất bát: nhiều quốc gia đang tranh luận xem lãnh tụ của họ có nên tham dự lễ khai mạc tối hôm đó hay không!

Người ta khám phá ra, rằng Văn Thành Công chúa của Bắc Kinh là đồ giả, một mụ công an cấp tá, xấu như Chung Vô Diệm!

Tất nhiên, Bắc Kinh đổ lỗi cho - danh sách này rất dài, xin cứ chọn - đức Đạt Lai Lạt Ma, bọn thổ phỉ Tây Tạng, các nhóm khủng bố Hồi giáo của dân Uighurs (Duy Ngô Nhĩ) ở Tân Cương, bọn phản động lợi dụng chiêu bài nhân quyền, các thế lực đế quốc đang muốn làm nhục Thiên triều, bọn truyền thông tư sản muốn bêu riếu chế độ xã hội chủ nghĩa, v.v... Và như nhiều người đã tiên đoán, năm vòng liên hoàn biểu tượng của Thế vận đã biến thành nằm cái còng.

Lãnh đạo Bắc Kinh đang chuẩn bị liên hoan trên bức tường thành biểu tượng của nền văn minh Trung Hoa bỗng như thấy trường thành rạn nứt dưới chân. Họ bị tấn công từ những nơi bất ngờ nhất.

Từ một vị cao tăng vẫn đang kêu gọi đối thoại là đức Đạt Lai Lạt Ma; từ những người chẳng có một chút quyền lợi gì liên hệ đế Tây Tạng cũng gọi nhau đi biểu tình phản đối; từ hàng triệu thông điệp trên không gian điện toán đã liên kết những người cùng một ước nguyện là tự do, cố loan truyền ra bên ngoài tin tức và hình ảnh bên trong trường thành... Cái "ảo" cùa từ tâm và công lý đang cuộn lên thành sức mạnh thật, đánh vào vạn lý trường thành và xối nước lên đám rước Thế vận. Và các chính trị gia trên thế giới đều cân nhắc, giữa lòng dân và thế lực lý tài vật chất của Bắc Kinh, họ phải chọn. Họ không khéo chọn thì cử tri sẽ biết chọn lá phiều của mình.

Trong suốt đoạn đường đốt đuốc mà chạy trốn, Bắc Kinh chỉ còn một phần thưởng nhỏ. Đó là khi đuốc Thế vận chạy qua Sàigon thì sẽ được công an của Việt Nam bảo vệ! Đấy là cơ hội biểu dương công lao của Bắc Kinh khi giúp Hà Nội giải phóng miền Nam. Thời điểm là cuối tháng Tư và địa điểm là miền Nam cũng là một kiểu dáng biễu diễn rất Trung Hoa.

Họ thầm mong là dân Việt cũng hèn như lãnh đạo, để đuốc Thế vận khỏi phải trốn vào bóng tối! Hay bị vùi xuống Trường Sa.

Chiến dịch về bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội cho Olympic Bắc Kinh... đã bắt đầu

Theo thông báo của Bộ An ninh xã hội Nước CHND Trung Hoa, từ tháng Tư năm nay ở Trung Quốc bắt đầu chiến dịch kéo dài 7 tháng nhằm đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội nhằm tiến hành thành công Olympic Pekin.

Cũng theo thông tin từ Bộ An ninh xã hội, hiện nay tình hình trong nước cơ bản ổn định, tuy nhiên vẫn tồn tại không ít những yếu tố gây mất ổn định có ảnh hưởng tiêu cực đến việc tiến hành thành công Olympics. Chính vì vậy, nhiệm vụ đảm bảo ổn định xã hội và hài hòa đạt ra trước các cơ quan bảo vệ pháp luật hết sức nặng nề.

Bộ An ninh xã hội đã yêu cầu các cơ quan bảo vệ pháp luật trong cả nước, đặc biệt là 6 thành phố nơi sẽ tổ chức các cuộc tranh tài trong khuôn khổ Olympic, tăng cường công tác kiểm tra an ninh trật tự, an toàn xã hội tại các khu vui chơi giải trí, các điểm công cộng, kiên quyết đấu tranh chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật nhằm mục đích tạo điều kiện xã hội thuận lợi để tiến hành thành công Olympic.

В Китае началась кампания по обеспечению общественного порядка для успешного проведения Олимпиады

По сообщению Министерства общественной безопасности КНР, с апреля этого года в стране началась 7-месячная кампания по обеспечению общественного порядка для успешного проведения Пекинской Олимпиады. Как сообщили в МОБ, в настоящее время ситуация в стране в основном стабильная, однако существует немалое количество дестабилизирующих факторов, которые могут оказать негативное влияние на успешное проведение Олимпийских игр. В связи с этим стоящая перед правоохранительными органами задача обеспечения социальной стабильности и гармонии остается очень тяжелой. МОБ потребовало от правоохранительных органов страны, особенно 6 городов, где пройдут соревнования в рамках Олимпиады, усилить контроль за безопасностью развлекательных заведений и других общественных мест, ужесточить борьбу с разными правонарушениями и преступлениями для того, чтобы создать благоприятный общественный климат для успешного проведения Олимпиады. Nguồn - Источник:Агентство Синьхуа

Chiến dịch về bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội cho Olympic Bắc Kinh... đã bắt đầu

Theo thông báo của Bộ An ninh xã hội Nước CHND Trung Hoa, từ tháng Tư năm nay ở Trung Quốc bắt đầu chiến dịch kéo dài 7 tháng nhằm đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội nhằm tiến hành thành công Olympic Pekin.

Cũng theo thông tin từ Bộ An ninh xã hội, hiện nay tình hình trong nước cơ bản ổn định, tuy nhiên vẫn tồn tại không ít những yếu tố gây mất ổn định có ảnh hưởng tiêu cực đến việc tiến hành thành công Olympics. Chính vì vậy, nhiệm vụ đảm bảo ổn định xã hội và hài hòa đạt ra trước các cơ quan bảo vệ pháp luật hết sức nặng nề.

Bộ An ninh xã hội đã yêu cầu các cơ quan bảo vệ pháp luật trong cả nước, đặc biệt là 6 thành phố nơi sẽ tổ chức các cuộc tranh tài trong khuôn khổ Olympic, tăng cường công tác kiểm tra an ninh trật tự, an toàn xã hội tại các khu vui chơi giải trí, các điểm công cộng, kiên quyết đấu tranh chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật nhằm mục đích tạo điều kiện xã hội thuận lợi để tiến hành thành công Olympic.

В Китае началась кампания по обеспечению общественного порядка для успешного проведения Олимпиады

По сообщению Министерства общественной безопасности КНР, с апреля этого года в стране началась 7-месячная кампания по обеспечению общественного порядка для успешного проведения Пекинской Олимпиады. Как сообщили в МОБ, в настоящее время ситуация в стране в основном стабильная, однако существует немалое количество дестабилизирующих факторов, которые могут оказать негативное влияние на успешное проведение Олимпийских игр. В связи с этим стоящая перед правоохранительными органами задача обеспечения социальной стабильности и гармонии остается очень тяжелой. МОБ потребовало от правоохранительных органов страны, особенно 6 городов, где пройдут соревнования в рамках Олимпиады, усилить контроль за безопасностью развлекательных заведений и других общественных мест, ужесточить борьбу с разными правонарушениями и преступлениями для того, чтобы создать благоприятный общественный климат для успешного проведения Олимпиады. Nguồn - Источник:Агентство Синьхуа

Chiến dịch về bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội cho Olympic Bắc Kinh... đã bắt đầu

Theo thông báo của Bộ An ninh xã hội Nước CHND Trung Hoa, từ tháng Tư năm nay ở Trung Quốc bắt đầu chiến dịch kéo dài 7 tháng nhằm đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội nhằm tiến hành thành công Olympic Pekin.

Cũng theo thông tin từ Bộ An ninh xã hội, hiện nay tình hình trong nước cơ bản ổn định, tuy nhiên vẫn tồn tại không ít những yếu tố gây mất ổn định có ảnh hưởng tiêu cực đến việc tiến hành thành công Olympics. Chính vì vậy, nhiệm vụ đảm bảo ổn định xã hội và hài hòa đạt ra trước các cơ quan bảo vệ pháp luật hết sức nặng nề.

Bộ An ninh xã hội đã yêu cầu các cơ quan bảo vệ pháp luật trong cả nước, đặc biệt là 6 thành phố nơi sẽ tổ chức các cuộc tranh tài trong khuôn khổ Olympic, tăng cường công tác kiểm tra an ninh trật tự, an toàn xã hội tại các khu vui chơi giải trí, các điểm công cộng, kiên quyết đấu tranh chống tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật nhằm mục đích tạo điều kiện xã hội thuận lợi để tiến hành thành công Olympic.

В Китае началась кампания по обеспечению общественного порядка для успешного проведения Олимпиады

По сообщению Министерства общественной безопасности КНР, с апреля этого года в стране началась 7-месячная кампания по обеспечению общественного порядка для успешного проведения Пекинской Олимпиады. Как сообщили в МОБ, в настоящее время ситуация в стране в основном стабильная, однако существует немалое количество дестабилизирующих факторов, которые могут оказать негативное влияние на успешное проведение Олимпийских игр. В связи с этим стоящая перед правоохранительными органами задача обеспечения социальной стабильности и гармонии остается очень тяжелой. МОБ потребовало от правоохранительных органов страны, особенно 6 городов, где пройдут соревнования в рамках Олимпиады, усилить контроль за безопасностью развлекательных заведений и других общественных мест, ужесточить борьбу с разными правонарушениями и преступлениями для того, чтобы создать благоприятный общественный климат для успешного проведения Олимпиады. Nguồn - Источник:Агентство Синьхуа

Bàn về các luồng thông tin quanh Thế Vận hội

Bàn về các luồng thông tin quanh Thế Vận hội

12.04.2008 20:48

Những ngày này Sài Gòn lại nóng lên vì chuyện rước đuốc Olympic.
Tin về một du học sinh được chọn tham gia rước đuốc, anh Lê Minh Phiếu đã có thư ngỏ gởi đến ngài chủ tịch IOC phản đối việc Bắc Kinh chính trị hóa tinh thần Thế Vận hội, qua việc lập bản đồ rước đuốc qua Hoàng Sa trước khi đến Sài Gòn.

Bộ mặt thông tin về rước đuốc Olympic Bắc Kinh có hai mảng đối lập rõ rệt. Các kênh truyền thông nhà nước hầu như không đưa tin gì về thái độ ủng hộ và phản đối khi ngọn đuốc đi qua London, Paris, San Fransisco. Trong khi đó, thế giới blog thì lại tràn ngập hình ảnh và tin nóng về về sự kiện trên.

Hé cửa thông tin?

	Quá trình rước đuốc gây nhiều tranh cãi

Người ta nhớ lại rằng, trước đây trong nội dung thư ngỏ phản đối Trung Quốc hành chánh hóa quần đảo Hoàng Sa của một nhóm văn nghệ sĩ sống trong nước, họ đã gởi đi lời kêu gọi không ủng hộ Thế Vận hội Bắc Kinh.

Tinh thần trên được các trang web truyền đi và đã thu thập được hàng ngàn chữ ký.

Gần đây hơn và ở một nội dung khác, bức thư ngỏ của một nhóm văn nghệ sĩ ở Hà Nội đã phát đến các cơ quan công quyền cấp cao và công chúng văn học về việc kiến nghị đừng thu hồi tuyển tập thơ Trần Dần.

Ở Việt Nam lúc này, một câu hỏi mà mọi người có ý thức đang tự hỏi hoặc trao đổi riêng tư với nhau bằng nhiều tâm trạng rằng: Không hiểu sao các cơ quan quản lý thông tin bỗng hé cửa, cung cấp thêm dưỡng khí cho mọi người được rộng đường hít thở.

	Báo VN không đề cập tới biểu tình

Ông C, một nhà báo có 15 năm thâm niên, vừa lãnh xong tiền trợ cấp vì tự ý nghỉ việc kể rằng: Nhà báo VĐD có rủ một số tờ báo lớn đi làm lọat bài về nông dân bị mất đất ở Long An.

Không tờ báo lớn nào chịu cử người đi cùng ông, lý do là nếu viết đúng sự thật thì không thể đăng. Rốt cuộc ông VĐD phải đi làm bài một mình, và trong bài viết có cụm từ “ cướp đất”.

May thay trong hệ thống báo chí lớn nhỏ khắp cả nước cũng còn có tuần báo VN chịu đăng mà không cắt bỏ cụm từ “cướp đất.”

Trong lịch sử xã hội thông tin độc quyền ở Việt Nam, cũng có nhiều thời kỳ nhà nước thực hiện chính sách “ngó lơ” một khoảng thời gian để cho những thành phần theo khuynh hướng thông tin tự do “đục lỗ” xả xú páp. Và tuy chỉ là tạm thời và rất ngắn ngủi, những giai đoạn đó luôn là mùa xuân rực rỡ của xã hội thông tin Việt Nam.

Một nhà thơ vỉa hè kể: Anh được một quan chức trong ngành Văn hóa tư tưởng cho rằng, anh thiếu thông tin “trầm trọng” về quan điểm của nhà nước trong vụ Hoàng Sa và Trường Sa.

Quan chức này sẵn sàng trao đổi với anh để anh có quan điểm chính xác trong việc đưa ra chính kiến trong sáng tác.

Giá trị thông tin phản biện

Không ai ngây thơ cho rằng nhà nước đang dần dần từ bỏ công cụ sắc bén toàn trị thông tin.

Nhưng các cơ quan quản lý thông tin dù rất muốn cũng không thể kiểm soát hết được toàn bộ thông tin qua ngõ Internet trong thời đại toàn cầu hóa.

Không ai ngây thơ cho rằng nhà nước đang dần dần từ bỏ công cụ sắc bén toàn trị thông tin.

Đương nhiên hệ thống an ninh mạng có dựng bức tường lửa, nhưng việc vượt bức tường này đối với công dân mạng chỉ là việc thích hay không thích vượt mà thôi.

Thế nên việc bị bắt buộc phải chung sống với những kênh thông tin đối lập là việc mà các quan điểm quản lý thông tin bảo thủ nhất phải tập chịu đựng.

Các nhà báo, các độc giả ở hải ngoại thời gian gần đây luôn ngạc nhiên về các nguồn thông tin đa dạng từ trong nước.

Cùng với trang nhật ký trên mạng, nhiều blogger đã trang bị cho mình ý thức nhà báo công dân.

Y, một nhà báo nữ nói: “ Tôi cũng có blog, vào cơ quan hay ở nhà mở mạng ra đọc là chính.”

Có một sự thật, với hơn hai mươi triệu người sử dụng Internet, một xã hội thông tin khác đã hình thành ở Việt Nam.

Và đời sống thế giới thông tin đó đã tạo nên những giá trị mới về quyền được thông tin cũng như quyền đưa ra thông tin.

	Thông tin tràn đầy các trang mạng

Một số trí thức trong nước lạc quan nhận định rằng, tinh thần chính của đời sống thông tin ở Việt nam trong vài năm tới là tinh thần phản biện.

Những người bi quan thì lắc đầu cho rằng, từ ý thức thông tin trên thế giới ảo đến thể hiện sức mạnh dư luận ở đời thực là một khoảng cách rất xa.

Giá trị thật của tinh thần thông tin phản biện chỉ có ở một xã hội dân sự đúng nghĩa, trong đó quan điểm phản biện phải là những chi tiết của toàn bộ tinh thần đối lập thông tin.

Xây dựng đúng tinh thần thông tin này, trước tiên chính là bảo vệ giá trị thông tin phản biện khỏi bóng tối của số phận trở thành một công cụ mị dân.

Hiện nay với kiến thức cơ bản về sử dụng máy tính, riêng trên hệ thống thông tin internet, trong một chừng mực nhất định, mỗi công dân cũng có quyền thông tin của mình. Điều đó phần nào cũng cho thấy những tín hiệu hy vọng về văn minh thông tin ở Việt Nam.

Và những ngày này, ở các quán cà phê có đông nghệ sĩ vỉa hè và nhà báo công dân, không khí xác nhận tin, và săn tin để đưa lên blog rất háo hức:

“Sao rồi?” “Hay gì chưa? Hôm 9/4 bà con các tỉnh lại lên biểu tình đòi đất ở khu trung tâm Sài Gòn ”.

“Ngài Thủ tướng Anh xù chuyện dự lễ khai mạc ở Bắc Kinh rồi. Ha ha!.”

“ Sao, sao ! Có chắc ông Ban Ki- Moon không dự Olympics không cha nội?”

“ Ông Bush mà không đi Bắc Kinh tao chịu thua mày một chầu nhậu để ăn mừng.”

Trần Tiến Dũng viết cho BBC từ TP Hồ Chí Minh

BBC

Bàn về các luồng thông tin quanh Thế Vận hội

Bàn về các luồng thông tin quanh Thế Vận hội

12.04.2008 20:48

Những ngày này Sài Gòn lại nóng lên vì chuyện rước đuốc Olympic.
Tin về một du học sinh được chọn tham gia rước đuốc, anh Lê Minh Phiếu đã có thư ngỏ gởi đến ngài chủ tịch IOC phản đối việc Bắc Kinh chính trị hóa tinh thần Thế Vận hội, qua việc lập bản đồ rước đuốc qua Hoàng Sa trước khi đến Sài Gòn.

Bộ mặt thông tin về rước đuốc Olympic Bắc Kinh có hai mảng đối lập rõ rệt. Các kênh truyền thông nhà nước hầu như không đưa tin gì về thái độ ủng hộ và phản đối khi ngọn đuốc đi qua London, Paris, San Fransisco. Trong khi đó, thế giới blog thì lại tràn ngập hình ảnh và tin nóng về về sự kiện trên.

Hé cửa thông tin?

	Quá trình rước đuốc gây nhiều tranh cãi

Người ta nhớ lại rằng, trước đây trong nội dung thư ngỏ phản đối Trung Quốc hành chánh hóa quần đảo Hoàng Sa của một nhóm văn nghệ sĩ sống trong nước, họ đã gởi đi lời kêu gọi không ủng hộ Thế Vận hội Bắc Kinh.

Tinh thần trên được các trang web truyền đi và đã thu thập được hàng ngàn chữ ký.

Gần đây hơn và ở một nội dung khác, bức thư ngỏ của một nhóm văn nghệ sĩ ở Hà Nội đã phát đến các cơ quan công quyền cấp cao và công chúng văn học về việc kiến nghị đừng thu hồi tuyển tập thơ Trần Dần.

Ở Việt Nam lúc này, một câu hỏi mà mọi người có ý thức đang tự hỏi hoặc trao đổi riêng tư với nhau bằng nhiều tâm trạng rằng: Không hiểu sao các cơ quan quản lý thông tin bỗng hé cửa, cung cấp thêm dưỡng khí cho mọi người được rộng đường hít thở.

	Báo VN không đề cập tới biểu tình

Ông C, một nhà báo có 15 năm thâm niên, vừa lãnh xong tiền trợ cấp vì tự ý nghỉ việc kể rằng: Nhà báo VĐD có rủ một số tờ báo lớn đi làm lọat bài về nông dân bị mất đất ở Long An.

Không tờ báo lớn nào chịu cử người đi cùng ông, lý do là nếu viết đúng sự thật thì không thể đăng. Rốt cuộc ông VĐD phải đi làm bài một mình, và trong bài viết có cụm từ “ cướp đất”.

May thay trong hệ thống báo chí lớn nhỏ khắp cả nước cũng còn có tuần báo VN chịu đăng mà không cắt bỏ cụm từ “cướp đất.”

Trong lịch sử xã hội thông tin độc quyền ở Việt Nam, cũng có nhiều thời kỳ nhà nước thực hiện chính sách “ngó lơ” một khoảng thời gian để cho những thành phần theo khuynh hướng thông tin tự do “đục lỗ” xả xú páp. Và tuy chỉ là tạm thời và rất ngắn ngủi, những giai đoạn đó luôn là mùa xuân rực rỡ của xã hội thông tin Việt Nam.

Một nhà thơ vỉa hè kể: Anh được một quan chức trong ngành Văn hóa tư tưởng cho rằng, anh thiếu thông tin “trầm trọng” về quan điểm của nhà nước trong vụ Hoàng Sa và Trường Sa.

Quan chức này sẵn sàng trao đổi với anh để anh có quan điểm chính xác trong việc đưa ra chính kiến trong sáng tác.

Giá trị thông tin phản biện

Không ai ngây thơ cho rằng nhà nước đang dần dần từ bỏ công cụ sắc bén toàn trị thông tin.

Nhưng các cơ quan quản lý thông tin dù rất muốn cũng không thể kiểm soát hết được toàn bộ thông tin qua ngõ Internet trong thời đại toàn cầu hóa.

Không ai ngây thơ cho rằng nhà nước đang dần dần từ bỏ công cụ sắc bén toàn trị thông tin.

Đương nhiên hệ thống an ninh mạng có dựng bức tường lửa, nhưng việc vượt bức tường này đối với công dân mạng chỉ là việc thích hay không thích vượt mà thôi.

Thế nên việc bị bắt buộc phải chung sống với những kênh thông tin đối lập là việc mà các quan điểm quản lý thông tin bảo thủ nhất phải tập chịu đựng.

Các nhà báo, các độc giả ở hải ngoại thời gian gần đây luôn ngạc nhiên về các nguồn thông tin đa dạng từ trong nước.

Cùng với trang nhật ký trên mạng, nhiều blogger đã trang bị cho mình ý thức nhà báo công dân.

Y, một nhà báo nữ nói: “ Tôi cũng có blog, vào cơ quan hay ở nhà mở mạng ra đọc là chính.”

Có một sự thật, với hơn hai mươi triệu người sử dụng Internet, một xã hội thông tin khác đã hình thành ở Việt Nam.

Và đời sống thế giới thông tin đó đã tạo nên những giá trị mới về quyền được thông tin cũng như quyền đưa ra thông tin.

	Thông tin tràn đầy các trang mạng

Một số trí thức trong nước lạc quan nhận định rằng, tinh thần chính của đời sống thông tin ở Việt nam trong vài năm tới là tinh thần phản biện.

Những người bi quan thì lắc đầu cho rằng, từ ý thức thông tin trên thế giới ảo đến thể hiện sức mạnh dư luận ở đời thực là một khoảng cách rất xa.

Giá trị thật của tinh thần thông tin phản biện chỉ có ở một xã hội dân sự đúng nghĩa, trong đó quan điểm phản biện phải là những chi tiết của toàn bộ tinh thần đối lập thông tin.

Xây dựng đúng tinh thần thông tin này, trước tiên chính là bảo vệ giá trị thông tin phản biện khỏi bóng tối của số phận trở thành một công cụ mị dân.

Hiện nay với kiến thức cơ bản về sử dụng máy tính, riêng trên hệ thống thông tin internet, trong một chừng mực nhất định, mỗi công dân cũng có quyền thông tin của mình. Điều đó phần nào cũng cho thấy những tín hiệu hy vọng về văn minh thông tin ở Việt Nam.

Và những ngày này, ở các quán cà phê có đông nghệ sĩ vỉa hè và nhà báo công dân, không khí xác nhận tin, và săn tin để đưa lên blog rất háo hức:

“Sao rồi?” “Hay gì chưa? Hôm 9/4 bà con các tỉnh lại lên biểu tình đòi đất ở khu trung tâm Sài Gòn ”.

“Ngài Thủ tướng Anh xù chuyện dự lễ khai mạc ở Bắc Kinh rồi. Ha ha!.”

“ Sao, sao ! Có chắc ông Ban Ki- Moon không dự Olympics không cha nội?”

“ Ông Bush mà không đi Bắc Kinh tao chịu thua mày một chầu nhậu để ăn mừng.”

Trần Tiến Dũng viết cho BBC từ TP Hồ Chí Minh

BBC